Ngày 19-12-2016: Đại Cử Tri Đoàn sẽ quyết định chính thức ai sẽ là tổng thống và phó tổng thống Hoa Kỳ

 

Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ ngày 8/11/2016 đã có kết quả: doanh gia tỉ phú là ông Donald Trump thắng cử vì được trên 270 phiếu cử tri đoàn, và bà Clinton đã thua mặc dù hơn ông Trump trên 2 triệu phiếu bầu phổ thông.

Nhưng ông Trump vẫn chưa được xem là tổng thống chính thức, mà phải chờ đến ngày 19/12/2016 mới có sự lựa chọn chính thức bởi các thành viên của một nhóm người được gọi là Đại Cử Tri Đoàn từ các tiểu bang.

TẠI SAO NHƯ VẬY?

Cuộc bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ cứ 4 năm 1 lần làm nhiều người trên thế giới, kể cả người dân Hoa Kỳ nhầm lẫn hay khó hiểu.

Thật vậy, đa số các nước trên thế giới đều bầu cử theo lối phổ thông trực tiếp, nghĩa là mỗi người dân 1 lá phiếu, ai được nhiều phiếu nhất thì thắng cử.

Nhưng tại Hoa Kỳ, phương pháp bầu cử có khác hơn, đó là kiểu đầu phiếu theo lối Cử Trị Đoàn (Electoral College). Sở dĩ có phương pháp này vì Hoa Kỳ là một liên bang có nhiều tiểu bang lớn nhỏ khác nhau, dân số khác nhau, các nhà sáng lập nước Hoa Kỳ không muốn bất cứ tiểu bang nào dù lớn đến đâu cũng không có quyền áp đảo các tiểu bang nhỏ, ít dân như Alaska, Kentucky… Các tiểu bang có dân số khác nhau là do địa dư, khí hậu khác nhau, nên sự tập trung của dân cư thường rất đông ở các tiểu bang ấm áp như California, Florida, Texas…, hoặc các tiểu bang có nhịp độ thương mại cao như New York.

Số phiếu cử tri đoàn tại mỗi tiểu bang bằng tổng số dân biểu và thượng nghị sĩ Liên Bang tại tiểu bang đó.

Thí dụ: Tiểu bang Cali có tổng số 53 dân biểu liên bang và 2 thượng nghị sĩ liên bang, như vậy tổng số phiếu cử tri đoàn là 55. Tiểu bang Florida có 27 dân biểu liên bang và 2 thượng nghị sĩ liên bang, như vậy tổng số phiếu cử tri đoàn là 29. (Ghi chú: Xin đừng lầm lẫn dân biêu Liên Bang tại tiểu bang và dân biểu riêng của tiểu bang).

Vì thế, ứng cử viên nào thắng phiếu phổ thông tại một tiểu bang sẽ nắm tất cả số phiếu Cử Trị Đoàn ở tiểu bang đó.

Tổng số phiếu Cử Tri Đoàn cho toàn nước Mỹ hiện nay là 538 phiếu bao gồm:

  • Số phiếu tương đương số dân biểu liên bang ở các tiểu bang là 435.
  • Số phiếu cử tri đại diện cho 2 Thượng Nghị Sĩ tại mỗi tiểu bang là 100
  • 3 phiếu cử tri đoàn cho DC (District of Columbia).

NGUYÊN TẮC: ĐƯỢC ĂN CẢ, NGÃ VỀ KHÔNG

Tất cả các tiểu bang, ngoại trừ Maine và Nebraske, đều áp dụng phương thức “được ăn cả” (winner take all), có nghĩa là nếu ứng cử viên nào thắng phiếu phổ thông ở 1 tiểu bang sẽ được hưởng tất cả phiếu Cử Tri Đoàn ở tiểu bang đó. (Thí dụ: ứng cử viên bà Clinton của đảng Dân chủ thắng ở tiểu bang California, đảng này có quyền đề cử 55 thành viên Cử Tri Đoàn đại diên cho tiểu bang California. Ứng cử viên Trump của đảng Cộng Hòa thắng ở tiểu bang Texas, đảng Cộng Hòa sẽ đề cử 38 Cử Tri Đoàn đại diện cho tiểu bang Texas). Như vậy Cử Tri Đoàn thuộc đảng thắng cử ở tiếu bang nào sẽ bầu cho ứng cử viên của đảng mình. Ít khi có việc cử tri đoàn đảng này lại bầu cho đảng khác.

Riêng tại Maine và Nebraska, phiếu cử tri là phiếu của vùng dân biểu liên bang, cộng thêm 2 phiếu phổ thông của tiểu bang. Thí dụ: TB Maine Ông Trump được 1 phiếu cử tri vì có 1 dân biểu CH, trong khi bà Clinton được 1 dân biểu DC thêm 2 phiếu của tiểu bang, tổng cộng là 3, vì bà Clinton thắng phiếu phổ thông ở đây.

CHUYỆN GÌ SẼ XẢY RA VÀO NGÀY 19/2/2016

Ngày 19/12/2016, thành viên của Đại Cử Tri Đoàn sẽ tập họp tại thủ phủ của tiểu bang của mình để chọn tổng thống và phó tổng thống lần thứ 45.

Mỗi người cử tri đoàn sẽ được phát cho 2 phiếu bầu: 1 phiếu chọn tổng thống, 1 phiếu chọn phó tổng thống (1 phiếu có danh sách các ứng cử viên tổng thống, một phiếu có danh sách các phó tổng thống). Mỗi cử tri trong cử tri đoàn sẽ chọn tổng thống và phó tổng thống. Các phiếu này sẽ được gửi đến Quốc Hội Hoa Kỳ để đếm và công bố kết quả vào ngày 6 tháng 1 năm 2017.

Các thành viên Đại Cử Tri Đoàn có thể bầu bất cứ người nào trong danh sách, thường thường thì chọn người của đảng mình. Tuy nhiên, họ có quyền bầu khác đi, có nghĩa bầu cho người đảng khác. Một vài tiểu bang có luật sẽ phạt tiền những ai trong cử tri đoàn nào bầu khác đi.

NẾU CÓ SỰ KHÁC THƯỜNG THÌ SAO?

Nếu không có gì xảy ra khác thường, thì các thành viên sẽ bầu theo đảng của mình, nghĩa là bà Clinton được 232 phiếu, Ông Trump sẽ được 306 phiếu.

Nhưng trên đời cũng có thể xảy ra việc không ngờ. Chúng ta thử bàn về việc này xem sao? Có chuyện đảo ngược không, nghĩa là bà Clinton sẽ đắc cử tổng thống không?

Trong những ngày vừa qua, từ TT Obama, đến bà Clinton và đảng Dân Chủ  đều tìm đủ mọi cách để có thể làm thay đổi kết quả cuộc bầu cử ngày 8 tháng 11 vừa qua.

Trước hết, họ yêu cầu cho tái kiểm phiếu ở ba tiểu bang then chốt Wisconsin, Pennsylvania và Michigan xuyên qua bà Jill Stein thuộc đảng Xanh. Cuộc đếm phiếu lại ở Wisconsin đã tăng số phiếu thắng của ông Trump lên hơn 300 phiếu. Cuộc tái kiểm phiếu ở 2 tiểu bang kia đã bị bác. Như vậy bà Clinton lại thất bại thêm 1 phen nữa.

Nhưng không chịu thua, họ tìm cách làm thay đổi cuộc diện vào ngày 19/12 qua cuộc bỏ phiếu của Đại Cử Tri Đoàn, hy vọng sẽ lật ngược thế cờ. TT Obama và đảng Dân Chủ đã dựa vào tin tức về tin tặc (hacker) từ Nga để đổ lỗi cho sự thất cử của bà Clinton, hy vọng các Cử Tri Đoàn sẽ đổi ý và dồn phiếu cho bà.

Bà Clinton có cách nào đắc cử tổng thống hay không?  Có thể, nhưng hầu như sẽ không thể xảy ra. Chúng ta hãy làm con tính như sau:

Giả sử nếu bà Clinton muốn đắc cử tổng thống, điều kiện tối thiểu phải có 38 cử tri đoàn thuộc đảng Cộng Hòa “phản đảng” để bỏ phiếu cho bà Clinton (như vậy 232+38=270). Điều này khó có thể xảy ra. Hiện nay đã có 1 đảng viên Cộng Hòa ở Texas tuyên bố sẽ không bỏ phiếu cho ông Trump. Liệu có 37 đảng viên Cộng Hòa khác “bỏ đảng” hay không?

Giả sử khác là có một số đảng viên Cộng Hòa “phản đảng” không bỏ phiếu cho ông Trump nhưng chỉ có 36 người, và không đủ số phiếu 38 như nói ở trên, khiến ông Trump và bà Clinton không đủ số 270 để thắng cử, thì Hạ Viện Liên Bang sẽ chọn Tổng Thống, Thượng Viện sẽ chọn Phó Tổng Thống.

Nhưng hiện nay, cả Hạ Viện và Thượng Viện Liên Bang đều do đảng Cộng Hòa kiểm soát, nên cuối cùng, nếu có chuyện gì bất thường xảy ra, Ông Trump và Ông Spence vẫn thắng cử Tổng Thống và Phó Tổng Thống Hoa Kỳ.

KẾT LUẬN:

Bà Clinton và đảng Dân Chủ có quyền tìm đủ mọi cách để lật thế cờ, nhưng rất tiếc họ đã ở vào thế “triệt buộc” không thể nào thay đổi được thời cuộc, chỉ còn một cách là hợp tác với chính phủ mới của ông Trump làm lợi cho đất nước Hoa Kỳ, đồng thời tìm cách cải tổ canh tân đảng của mình đang bị suy thoái, và đừng tạo thêm mất uy tín cho đảng mình.

Tuy nhiên, như nói ở trên, đời có những chuyện xảy ra mà không ai có thể ngờ tới. Xin hãy chờ xem, liệu sẽ có hay không?

 

Hoàng Độ – 19 tháng 12, 2016 (có hiệu đính)

Translate »